Yerel tepkiler: Arının soktuğu yerde oluşan ve genellikle kısa sürede geçen kızarıklık ve şişlik şeklindeki tepkilerdir. Tepki 7 gün kadar sürebilir. Nedeni tam olarak bilinmeyen bu tepkilerin tedavisinde iğnenin mümkünse zehir kesesi ile birlikte çıkarılması, yara üzerine buz uygulanması, aspirin veya kısa süreli steroidler yararlı olabilir. Arı ve böcek sokmalarında yara üzerine amonyak uygulamanın bir yararı yoktur.

Anafilaksi: Arı sokmasına bağlı anafilaksi daha çok 20 yaşın altında ve erkeklerde görülür. Arı sokmasından önce vakaların çoğunda hiç bir sorun yoktur. Kırsal kesimde özellikle yaz mevsiminde daha önceden sağlıklı iken aniden ölü bulunan insanların önemli bir kısmında ölüm nedeni arı allerjisidir. Arı sokmasını izleyen 10 - 20 dakika içinde diğer nedenlerle oluşan anafilaksiye benzeyen bir tablo oluşur. Anafilaksi geçiren vakaların yaklaşık olarak % 60’ında daha sonraki sokmalarda da anafilaksi gelişebildiği ancak bu oranın çocuklarda daha az görüldüğü bildirilmektedir. Arı sokmasına bağlı anafilaksinin tedavisi diğer nedenlerle oluşan anafilaksiden farklı değildir. Burada arı allerjisi olan kişilerin tek başlarına kırlarda dolaşmamaları ve yanlarında kullanımını iyice öğrendikleri hazır adrenalin iğnesini taşımaları gerektiğini vurgulamalıyız.

Toksik tepkiler: Aynı anda çok sayıda böcek sokması sonucu aşırı derecede zehire bağlı olarak ortaya çıkan ve belirtileri anafilaksiye benzeyen tepkilerdir.

Nadir tepkiler: Bazı durumlarda böcek sokmalarından günler ve haftalar sonra vaskülit, nefroz, nörit, ensefalit ve serum hastalığı adını verdiğimiz çeşitli organları tutan hastalık tabloları gelişebilmektedir.

Arı Dışında Hangi Böcekler Allerji Yapar
Arı dışındaki çok sayıda böceğin insanı sokması veya ısırması çeşitli allerjik tepkilere neden olabilir. Bunlar arasında en önemlileri şunlardır; sivrisinek, ateş karıncası, titrek sinek, hamamböceği, tahtakurusu, at sineği ve pire. Bunlar arasında ateş karıncasının sokması iğnenin battığı yerde şiddetli yanmaya neden olması yönünden önemlidir. Hamamböcekleri ise vücut parçalarının ev tozuna karışması ve hava yoluna kaçması durumunda özellikle astımlı hastalarda önemlidir. Böcek sokmaları veya ısırması sonucu çoğu kez basit yerel tepkiler oluşur. bu tepkiler küçükse hiç bir şey yapmaya gerek yoktur. Kaşıntı ve yanma varsa yaranın temizlenmesi, üzerine buz tatbik edilmesi çoğu kez yeterlidir. Kaşıntının şiddetli olması durumunda ağızdan bir antihistaminik alınması ve yara üzerine steroidli bir pomat sürülmesi gerekebilir. Yara üzerine amonyak veya antihistaminik içeren kremlerin sürülmesinin bir yararı olmadığı gibi sakıncası da olabilir.

Arı dışındaki böceklere bağlı olarak çok nadiren şiddetli reaksiyonlar (anafilaksi gibi) gelişebilir. bu durumda yapılacak şey başka nedenlerle oluşan anafilaksiden farklı değildir.

Böcek allerjilerinde korunma çok önemlidir. Özellikle arıların besin artıklarına geldikleri, çoğu kez kendilerine saldırmadıkça insanlara zarar vermedikleri unutulmaması gereken hususlardır.

Doç. Dr. Feyzullah Çetinkaya
Çocuk Hastalıkları ve Allerji Uzmanı
İnternational Hospital
 Kaynak : Ailem.Com